Pankreas Psödokisti ile Walled-Off Nekroz Arasındaki Fark Nedir?

Koleksiyonlar nasıl sınıflanır?

Revize Atlanta sınıflamasına göre pankreatit sonrası koleksiyonlar hem içeriğe hem süreye göre adlandırılır. İlk dört haftada nekrozsuz olgularda akut peripankreatik sıvı koleksiyonu, nekrozlu olgularda akut nekrotik koleksiyon görülür. Dört haftadan sonra çevresinde duvar oluşan koleksiyonlar ise nekrozsuzsa psödokist, nekroz içeriyorsa walled-off nekroz olarak tanımlanır.

İçerik neden önemli?

• Psödokist: büyük ölçüde sıvı; ince kateterle drenaja genellikle iyi yanıt verir
• Walled-off nekroz: sıvı ve katı nekrotik doku birlikte; yalnız kateter drenajı tıkanma nedeniyle yetersiz kalabilir
• WON'da çoğu zaman geniş çaplı endoskopik drenaj ve gerektiğinde kademeli nekroz temizliği gerekir

Görüntülemede ayrım

Bilgisayarlı tomografide her iki tablo da sınırları belirgin koleksiyon olarak görülebilir ve birbirine benzeyebilir. MR, içerikteki katı bileşenleri göstermede genellikle daha duyarlıdır; endoskopik ultrason da özellikle drenaj planlanırken ayrıntılı bilgi verir. Bu nedenle 'kist' tanımlaması gördüğünüzde, içeriğin mutlaka değerlendirilmiş olması gerekir.

Pankreas kisti ve IPMN ile karıştırılmamalı

Psödokist ve walled-off nekroz, geçirilmiş pankreatitin sonucudur. IPMN ve diğer kistik tümörler ise pankreas dokusundan köken alan, farklı takip ve risk değerlendirmesi gerektiren lezyonlardır. Pankreatit öyküsü olmayan bir hastada saptanan kistik lezyonda öncelik, bu ayrımın doğru yapılmasıdır; aksi halde takip planı yanlış kurulabilir.

Ne zaman girişim gerekir?

Belirti vermeyen bir koleksiyon, yalnızca büyük olduğu için boşaltılmaz. Çap tek başına girişim ölçütü değildir; birçok koleksiyon zamanla kendiliğinden küçülür veya kaybolur.

• Mideye veya bağırsağa bası nedeniyle beslenememe, sürekli bulantı-kusma
• Safra yoluna bası ve buna bağlı sarılık
• Enfeksiyon bulguları: ateş, iltihap değerlerinde yükselme, genel durumda bozulma
• Geçmeyen ağrı ve kilo kaybı
• Kanama gibi nadir komplikasyonlar

Girişim seçenekleri

Uygun olgularda endoskopik ultrason eşliğinde mide veya duodenum duvarından koleksiyona stent yerleştirilerek iç drenaj yapılabilir. Perkütan kateter drenajı, özellikle endoskopik erişimin uygun olmadığı yerleşimlerde tercih edilir. Walled-off nekrozda gerekirse endoskopik veya minimal invaziv yöntemlerle kademeli nekroz temizliği uygulanır; cerrahi, seçilmiş olgularda gündeme gelir.

Yöntem seçimi koleksiyonun yerleşimine, içeriğine, hastanın genel durumuna ve merkezin deneyimine göre yapılır.

Takip nasıl planlanır?

Girişim gerekmeyen hastalarda belirli aralıklarla görüntüleme ve klinik değerlendirme yapılır. Beslenmenin sürdürülebilmesi, kilo takibi ve ağrının seyri planın parçasıdır. Yeni ateş, kusma veya sarılık gelişmesi durumunda takvim beklenmeden başvurulması önerilir.