Akut Pankreatitte ERCP Ne Zaman Gerekir?

ERCP nedir, ne işe yarar?

ERCP, ağız yoluyla ilerletilen bir endoskopla safra yolunun bağırsağa açıldığı bölgeye ulaşılıp, gerektiğinde bu ağzın genişletilmesi (sfinkterotomi), taşın çıkarılması veya stent yerleştirilmesi işlemidir. Tedavi amaçlı bir girişimdir; yalnızca görüntüleme için yapılmaz, çünkü kendisi de pankreatit dahil komplikasyon riski taşır.

Acil ERCP hangi durumda gerekir?

Bu durumlarda amaç pankreatiti tedavi etmek değil, enfekte veya tıkalı safra yolunu boşaltmaktır. Kolanjitte girişim genellikle ilk 24 saat içinde planlanır.

• Kolanjit tablosu: ateş, sarılık ve karın ağrısının birlikte olması, genel durumun bozulması
• Safra yolu tıkanıklığının devam ettiğini gösteren bulgular: bilirubinin yükselmeye devam etmesi, safra yolunun belirgin genişlemesi ve görüntülemede taşın gösterilmesi

Hangi durumda acil ERCP gerekmez?

Kolanjit bulgusu olmayan ve tıkanıklığı devam etmeyen hastalarda erken ERCP'nin seyri iyileştirdiği gösterilmemiştir. Taşların büyük bölümü ilk günlerde kendiliğinden bağırsağa geçer; bu hastalarda karaciğer enzimleri ve bilirubin kendiliğinden geriler.

Bu nedenle, hastanın klinik olarak düzeldiği ve laboratuvar değerlerinin gerilediği durumlarda ERCP yerine izlem ve safra kesesi ameliyatının planlanması tercih edilir.

MRCP ve EUS'un yeri

Safra yolu taşı olasılığı orta düzeyde olan, yani tamamen dışlanamayan ama kesin de olmayan hastalarda önce girişimsiz yöntemler kullanılır. MRCP, radyasyon içermeyen bir MR incelemesidir ve safra yollarını ayrıntılı gösterir. Endoskopik ultrason (EUS) ise özellikle küçük taşlarda duyarlıdır ve gerekirse aynı seansta ERCP'ye geçilmesine olanak tanır.

Bu basamaklı yaklaşımın amacı, taşı olmayan hastaları gereksiz bir girişimin riskinden korumaktır.

ERCP'nin riskleri

Riskleri azaltmak için işlem öncesi ve sırasında koruyucu önlemler uygulanabilir. Bu önlemlerin seçimi endoskopistin değerlendirmesine bağlıdır.

• İşleme bağlı pankreatit — en sık görülen komplikasyondur
• Kanama, özellikle sfinkterotomi sonrası
• Enfeksiyon
• Nadiren bağırsak veya safra yolu duvarında yaralanma

ERCP yapıldıysa safra kesesi yine alınır mı?

Genellikle evet. ERCP safra yolundaki taşı temizler, ancak taşların kaynağı olan safra kesesi yerinde kalır. Ameliyat riski kabul edilebilir olan hastalarda, ERCP sonrası uygun bir zamanda kolesistektomi planlanması yeni atakları önlemek açısından önemlidir.